• Inschrijven nieuwsbrieven
  • BureauLeiding op YouTube


    Ga naar YouTube
  • Bezoekadres
    Bezoekadres:
    Loire 150
    2491 AK Den Haag

    Postadres:

    Postbus 152
    2260 AD Leidschendam

    Tel: 070-4440650
    Fax: 070-4440661
    E-mail: info@bureauleiding.nl
  • Google maps


    Locatie op Google Maps

Veelgestelde vragen over kunststof leidingsystemen

Maart 2013

Prestaties van kunststof leidingen (20 vragen)

1.

Welke kunststoffen worden voor leidingen gebruikt?

2.

Wat betekenen de verschillende etiketten op kunststof leidingen?

3.

Wat is de verwachte levensduur van kunststof leidingen

4.

Vereisen kunststof leidingen onderhoud?

5.

Zijn kunststof leidingsystemen duurder dan niet-kunststof alternatieven?

6.

Hoe wordt de hydraulische capaciteit van kunststof leidingsystemen voor warm en koud water berekend?

7.

Wat zijn de meest gebruikte verbindingstechnieken voor kunststof leidingen?

8.

Welke beugeling is vereist bij de montage en bevestiging van kunststof leidingen

9.

Zijn de verschillende soorten kunststof leidingsystemen voor warm en koud water toepassingen onderling uitwisselbaar?

10.

Veroorzaakt hard water kalkaanslag in kunststof waterleidingen?

11.

Is er een verschil in warmteverlies tussen leidingsystemen van kunststof en metaal in verwarmingssystemen?

12.

Hoe presteren kunststof leidingsystemen wat betreft de geluidsproductie en –overdracht vergeleken met metalen leidingsystemen?

13.

Welk effect heeft blootstelling aan ultraviolette straling op kunststof leidingen?

14.

Zijn kunststof leidingen chemicaliënbestendig?

15.

Tast chloorhoudend drinkwater kunststof leidingen aan?

16.

Hoe reageren kunststof leidingsystemen op desinfecterende behandelingen?

17.

Veroorzaken kunststof leidingsystemen corrosie op de metalen onderdelen van verwarmingssystemen?

18.

Hoe reageren kunststof leidingsystemen voor warm en koud water toepassingen op temperatuurverschillen?

19.

Hoe gedragen kunststof leidingen zich bij temperaturen onder nul?

20.

Wat is de betrouwbaarheid van kunststof leidingsystemen vergeleken met systemen van niet Kunststof materialen

 

Terug naar boven

Gezondheid en veiligheid van kunststof leidingen (5 vragen)

1.

Wat zijn de kwaliteits-/veiligheidsnormen voor kunststof leidingen?

2.

Bevatten kunststof leidingen additieven die in het drinkwater terecht kunnen komen?

3.

Worden zware metalen, zoals lood, nog altijd gebruikt als stabilisator in sommige kunststof leidingen?

4.

Heeft de nieuwe REACH-verordening gevolgen voor de productie van kunststof leidingen?

5.

Wat gebeurt er met kunststof leidingen bij brand?

 

Terug naar boven

Duurzaamheid van kunststof leidingen (9 vragen)

1.

Waarom zouden we leidingen van niet-kunststof materialen als koper, ijzer en beton vervangen door kunststof leidingen

2.

Als we de niet-hernieuwbare fossiele brandstofreserves op aarde willen beschermen, moeten we dan niet minder kunststof producten gaan gebruiken?

3.

Hoe presteren kunststof leidingen vergeleken met niet-kunststof wat betreft energieverbruik en CO2-voetafdruk bij de productie en in gebruik

4.

Hoe kunnen kunststof leidingen goed zijn voor duurzame ontwikkeling (milieu, economie, maatschappij)?

5.

Waarom is het belangrijk om volledige levenscyclusanalyses (LCA’s) voor producten uit te voeren?

6.

Hoe kunnen ‘end-of-life’ kunststof leidingen zodanig worden beheerd dat de maatschappij efficiënter met haar hulpmiddelen omgaat?

7.

Zijn kunststof leidingen recyclebaar?

8.

Wat is TEPPFA?

9.

Waar kan ik terecht voor meer deskundige informatie over kunststof leidingen?

 

Terug naar boven

 

Prestaties van kunststof leidingen (20 vragen en antwoorden)

 

V1.

A1.

Welke kunststoffen worden voor leidingen gebruikt?

Moderne kunststof leidingsystemen worden voornamelijk geproduceerd van polyvinylchloride PVC), polyethyleen (PE) en polypropyleen (PP). Deze polymeren worden in verschillende vormen gebruikt, afhankelijk van de prestaties en eigenschappen die van het leidingensysteem worden vereist. Enkele veelvoorkomende kunststoffen die in leidingen worden gebruikt:

·

HDPE (high density polyethyleen); PE 80, PE 100

·

PEX (crosslinked polyethyleen); PEx-a, PEx-c

·

PE-PEX/AI/PE-PEX (meerlaagse combinatie van crosslinked polyethyleen en aluminium);

·

PVC (polyvinylchloride); PVC-U 250

·

CPVC (chloorpolyvinylchloride);

·

PVC-O (georiënteerd polyvinylchloride); PVC-O 400

·

PPR(polypropyleen copolymeer random).

·

PB (polybutyleen)

Buizen bestaan vaak uit meerdere lagen. Dit kunnen lagen van verschillende materialen zijn om per saldo met minder materiaal betere eigenschappen te krijgen of lagen van hetzelfde materiaal, maar dan in combinatie met gerecycleerd materiaal om de kosten en CO2-voetafdruk te verlagen, vanzelfsprekend steeds zonder de prestaties van de buis te verminderen.

 

Terug naar boven

 

V2.

A2.

Wat betekenen de verschillende etiketten op kunststof leidingen?

De bedrukkingen op buizen en fittingen voldoen aan de relevante productnormen. Kunststof buizen en fittingen worden gemarkeerd voor de uiteindelijke toepassing, bijv. warm en koud drinkwater of vloerverwarming, volgens de beschrijving in de relevante productnormen.

In het algemeen wordt het volgende vermeld:

·

Naam en logo van de producent;

·

Toepassingsgebied met informatie over toelaatbare gebruiksdruk/temperatuur;

·

Het soort kunststof;

·

Productiegegevens;

·

Europese (EN)-, ISO- en lokale normen;

·

Certificaatlogo en KIWA Goedkeuringen (indien van toepassing).

Daarnaast staan op kunststof leidingsystemen voor warm en koud water doorgaans nog andere verschillende landelijke certificaten vermeld.

Het toepassingsgebied bevat informatie over het systeemontwerp. De EN-productnormen specificeren verschillende toepassingsgebieden (heet water op 60 of 70 °C, lage temperatuur en hoge temperatuur radiatorverwarming en vloerverwarming). Raadpleeg voor uitgebreide informatie over zaken als hydraulische prestaties en warmtegeleiding de technische documentatie van de producent.

Meer informatie over de relevante Europese en ISO-normen kunt u opvragen bij de Europese koepelorganisatie TEPPFA (www.teppfa.eu) of de Nederlandse vereniging van kunststof leidingfabrikanten BureauLeiding (www.bureauleiding.nl).

 

Terug naar boven

 

V3.

A3.

Wat is de verwachte levensduur van kunststof leidingen?

Kunststof materialen voor leidingen worden geklassificeerd op sterkte eigenschap (MRS waarde, b.v. PE 100) bij 50 jaar belasting. De levensduur van kunststof leidingen is veel langer en hangt samen met de fysiche degradatie van het polymeer dat in de producten wordt verwerkt. Bij verouderingstests in laboratoria is gebleken dat de verwachte levensduur van sommige soorten kunststof leidingen ruim honderd jaar kan bedragen. In Nederland is uit ervaring gebleken dat ondergrondse drukleidingen van PVC die na zestig jaar werden opgegraven nog geschikt waren voor verder gebruik omdat deze nog voldeden aan de eisen van de MRS waarde.

Warm en koud waterleidingsystemen zijn ontworpen met dezelfde verwachte levensduur als een doorsnee woongebouw, d.w.z. meer dan vijftig jaar. Er zijn sinds de jaren 1970 kunststof leidingsystemen voor warm en koud water toepassingen in gebruik. Volgens de ISO- en EN-normen wordt de verwachte levensduur van een systeem vastgesteld aan de hand van de volgende criteria: gebruikstemperaturen, werkdruk en piektemperaturen bij storing van verwarmingsinstallaties.

Lees voor meer informatie de EN ISO 21003-norm en de technische documentatie van de producent.

 

Terug naar boven

 

V4.

A4.

Vereisen kunststof leidingen onderhoud?

In de meeste gevallen is geen onderhoud vereist aan kunststofleidingen. Bij verkleuring van sommige kunststoffen bij bovengrondse toepassing kan eventueel een verflaag worden toegepast. .

Raadpleeg de technische catalogus van de producent en/of de gebruiksaanwijzing voor meer informatie.

 

Terug naar boven

 

V5.

A5.

Zijn kunststof leidingen duurder dan niet-kunststof alternatieven?

Het succes en de groei van kunststof leidingen op de markt duidt op de uitstekende prijs-kwaliteit verhouding van kunststof leidingen ten opzichte van andere materialen. Het is echter niet realistisch om te beweren dat een materiaal voor elk gebruik economisch gezien de beste keus is.. Er zullen altijd gevallen zijn waarin een bepaald materiaal beter geschikt - en economisch - is voor een specifieke toepassing.

 

Terug naar boven

 

V6.

A6.

Hoe wordt de hydraulische capaciteit van kunststof leidingsystemen voor warm en koud water berekend?

Alle binnen installaties voor warm en koud water moeten voldoen aan de Nederlandse Norm NEN 1006; deze is gebaseerd op de Europese norm EN 806. Kunststof leidingsystemen voldoen aan de eisen die in deze norm staan. Omdat kunststof leidingsystemen niet corroderen en minder gevoelig zijn voor kalkaanslag dan metalen leidingen behouden ze gedurende hun gehele levensduur hun hydraulische capaciteit. Drukverlies als gevolg van de lengte en ontwerp van het kunststof leidingennetwerk wordt berekend op basis van NEN 1006 en de Waterwerkbladen. Waterwerkbladen worden uitgegeven door VEWIN; de samenwerkende Drinkwaterbedrijven. Raadpleeg voor meer informatie deze Waterwerkbladen, of neem contact op met BureauLeiding. Ook in NEN 1006 – Algemene voorschriften voor leidingwaterinstallaties staat informatie over ontwerp te lezen.

 

Terug naar boven

 

V7.

A7.

Wat zijn de meest gebruikte verbindingstechnieken voor kunststof leidingen?

De meest gebruikte verbindingstechnieken voor kunststof leidingsystemen zijn persverbindingen, insteekverbindingen, moflassen, stuiklassen, schroefdraadfittingen en lijmen.

Door het lage gewicht van de leidingen zijn deze snel en eenvoudig te behandelen: bijvoorbeeld zagen, leggen en aan te sluiten in de sleuf. Doordat er doorgaans geen speciaal gereedschap nodig is, zijn ze veiliger en kostenefficiënter dan niet-kunststof oplossingen.

Alle verbindingstechnieken staan gespecificeerd in productnormen en zijn daardoor betrouwbaar wat betreft sterkte, dichtheid en duurzaamheid.. Raadpleeg altijd de instructies van de producent voor de juiste verbindingsprocedures en voor de apparatuur die nodig is.

 

Terug naar boven

 

V8.

A8.

Welke beugeling is vereist bij de montage en bevestiging van kunststof leidingen?

Er kan gebruik worden gemaakt van gewone beugels met rubber inleg, gemonteerd op de juiste afstand. De afstand tussen de beugels is afhankelijk van de aard van het kunststof leidingsysteem, het materiaal en de wandconstructie van de buis (zie de technische catalogus van de fabrikant). Wanneer leidingen aan de wand worden geïnstalleerd en bevestigd, is er geen verdere ondersteuning vereist. Is er sprake van kleppen of kranen, dan moeten ze stevig worden verankerd. Dit geldt voor alle leidingsystemen.

Raadpleeg voor meer informatie de instructies van de fabrikant.

 

Terug naar boven

 

V9.

A9.

Zijn de verschillende soorten kunststof leidingsystemen voor warm en koud water toepassingen onderling uitwisselbaar?

Solid wall-leidingen van hetzelfde materiaal zijn gestandaardiseerd, inclusief de afmetingen die voor verbindingen van belang zijn, en daarom onderling uitwisselbaar. Dit is het geval bij kunststof leidingsystemen als PVC-U (koud water), CPVC of PP-R. Dit geldt ook voor meerlaags buizen van hetzelfde materiaal met een gerecycleerde binnenlaag. Andere kunststof leidingsystemen, zoals meerlaagse buizen van verschillende materialen, kunnen met behulp van overgangsfittingen op andere systemen worden aangesloten.

Bij renovatie en reparatie moet worden opgelet dat de juiste leidingen en fittingen worden gekozen, daarbij rekeninghoudend met het feit dat er mogelijk speciale overgangsfittingen zijn vereist als de leidingsystemen van verschillende materialen zijn gemaakt of van verschillende producenten zijn.

Ieder systeem bevat overgangsfittingen. Raadpleeg de productnormen of neem bij twijfel contact op met de leidingproducent.

 

Terug naar boven

 

V10.

A10.

Veroorzaakt hard water kalkaanslag in kunststof waterleidingen?

Hoewel in kunststof leidingen kalkaanslag kan optreden, gebeurt dit in veel mindere mate dan bij metalen leidingen. Kalkaanslag is een voedingsbodem voor bacteriegroei in drinkwaterleidingen. Dit is opnieuw een voordeel van kunststof leidingen: minder kalkaanslag betekent hogere drinkwaterkwaliteit.

 

Terug naar boven

 

V11.

A11.

Is er een verschil in warmteverlies tussen leidingsystemen van kunststof en metaal in verwarmingssystemen?

Voor niet-geïsoleerde leidingen zal het warmteverlies intrinsiek lager zijn bij kunststof leidingen dan bij metalen leidingen. De verschillen tussen kunststof en metaal zijn echter verwaarloosbaar als we bedenken dat de watertemperatuur uit de kraan max. 60 ºC is. Door de lage thermische geleidbaarheid van kunststof leidingsystemen zijn ze bij aanraking koeler dan metalen leidingen, waardoor het risico op contactbrandwonden lager is.

Er wordt geadviseerd een afstand van minimaal 50 mm tussen koude en hete leidingen aan te houden en/of ze afdoende te isoleren.

 

Wanneer een leidingnetwerk conform de NEN 1006 is ontworpen en aan de isolatiespecificaties is voldaan, is er wat betreft warmteverlies geen verschil met niet-kunststof leidingsystemen. Bij een gebrekkige isolatie zal het warmteverlies bij metalen leidingen hoger zijn dan bij kunststof leidingen.

 

Terug naar boven

 

V12.

A12.

Hoe presteren kunststof leidingsystemen wat betreft de geluidsproductie en –overdracht vergeleken met metalen leidingsystemen?

Hoewel kunststof leidingsystemen in enige mate geluid kunnen overdragen, ligt het niveau veel lager dan bij metalen leidingsystemen. Dankzij de akoestische eigenschappen van kunststof leidingen blijven de geluidsproductie en -overdracht vrij laag. Dit is merkbaar bij de installatie en tijdens het gebruik (geluidstransport door waterslag, stroomsnelheid en warmte-uitzetting).

 

Terug naar boven

 

V13.

A13.

Welk effect heeft blootstelling aan ultraviolette straling op kunststof leidingen?

Kunststof leidingen van thermoplastische polymeren worden net als alle materialen aangetast door verwering, de algemene term voor het geheel aan weersinvloeden buitenshuis.

In de loop der jaren heeft de kunststof leidingindustrie passende oplossingen ontwikkeld en verbeterd en daarmee effectief de duurzaamheid van thermoplastische leidingen verhoogd voor vele jaren gebruik in toepassingen buitenshuis.

Met andere woorden: de functionaliteit van kunststof leidingen wordt niet nadelig beïnvloed door blootstelling aan ultraviolette straling.

 

Terug naar boven

 

V14.

A14.

Zijn kunststof leidingen chemicaliënbestendig?

Kunststof leidingsystemen zijn doorgaans zeer corrosiebestendig en worden niet aangetast door zacht drinkwater. Dit is een groot voordeel, aangezien gecorrodeerde oppervlakken een voedingsbodem zijn voor bacteriën in drinkwaterleidingen. Het ontbreken van corrosie in kunststofleidingen leidt tot hogere waterkwaliteit.

De chemicaliënbestendigheid van kunststof leidingen wordt vastgesteld voor pH-waarde 2 tot en met 13 en is voor de meeste chemicaliën getest.

De testmethodes zijn gestandaardiseerd in de internationale norm ISO 4433 (Thermoplastische buizen – classificatie voor chemicaliënbestendigheid).

Uit alle onderzoeken is gebleken dat kunststof leidingsystemen zeer goed bestand zijn tegen de meest gebruikte chemicaliën. Net als voor metalen leidingen geldt echter dat sommige chemicaliën in kunststof leidingen tot corrosie kunnen leiden. In specifieke gevallen moet daarom de informatie van de producent worden geraadpleegd.

Kunststof leidingsystemen worden niet aangetast door de meeste chemicaliën die worden gebruikt voor bescherming tegen bevriezing van verwarmings-/koelsystemen en zijn niet gevoelig voor galvanische corrosie.

Raadpleeg voor meer technische informatie de technische documentatie bij de ISO 4433-norm en de productinformatie van de producent.

 

Terug naar boven

 

V15.

A15.

Tast chloorhoudend drinkwater kunststof leidingen aan?

Leidingmaterialen moeten altijd zodanig worden gekozen dat ze aan hun prestatie-eisen voldoen. Ieder materiaal kan tijdens het gebruik bepaalde zwakheden vertonen (bevriezing, geplet worden, brand, chemische degradatie, enz.). Het is daarom van belang om leidingen te kiezen die zijn ontworpen voor het doel waarvoor ze worden geïnstalleerd. Sommige kunststoffen worden aangetast door desinfecterende middelen, zoals chloor, terwijl andere hier geen last van hebben en volledig betrouwbaar blijven bij blootstelling aan chemicaliën.

Nota bene: in Nederland wordt door de drinkwaterbedrijven geen chloor gebruikt ter desinfectie van drinkwater. Chlorering van drinkwatersystemen mag slechts bij hoge uitzondering ter desinfectering, op kleine schaal en is vergunning plichtig.

Vraag advies aan de producent over welke desinfecterende behandelingen in het betreffende netwerk kunnen worden gebruikt.

 

Terug naar boven

 

V16.

A16.

Hoe reageren kunststof leidingsystemen op desinfecterende behandelingen?

Leidingen in gebouwen kunnen onder bepaalde omstandigheden en ongeacht het gebruikte materiaal blootstaan aan de groei van micro-organismen die uiteindelijk gevaar voor de gezondheid kunnen opleveren – met name in drinkwaterinstallaties. Tegen die achtergrond kunnen preventieve en curatieve desinfecterende behandelingen in het leidingennetwerk plaatsvinden. Desinfecterende procedures kunnen zowel uit thermische als chemische behandelingen bestaan.

In Nederland genieten thermische behandelingen sterk de voorkeur. Chemisch desinfecteren gebeurt doorgaans met behulp van chloor en zuurstof in verschillende vormen, zoals hypochloriet, chloorgas, chloramine of chloordioxide, hydrogeenperoxide of ozon. Natrium- en kaliumhypochloriet zijn de meest gebruikte vormen.

Kunststof leidingsystemen zijn bestand tegen de meest voorkomende thermische en chemische desinfecterende procedures voor drinkwaternetwerken. Onderzoeken met kunststof leidingen hebben tot heldere aanbevelingen geleid ten aanzien van de concentratie, tijd en het temperatuurbereik voor het veilige gebruik van deze desinfecterende middelen in leidingnetwerken, zonder schadelijke gevolgen voor de kunststof leidingen.

Vraag de producent om advies over de toepasbaarheid van een mogelijk voorgenomen behandeling.

 

Terug naar boven

 

V17.

A17.

Veroorzaken kunststof leidingsystemen corrosie op de metalen onderdelen van verwarmingssystemen?

Nee, corrosie op de metalen onderdelen van verwarmingssystemen wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door zuurstof.

De meeste kunststof leidingsystemen voor warm en koud water toepassingen zijn volledig geschikt voor gebruik in verwarmingssystemen – ofwel omdat ze geen zuurstof doorlaten (bijv. PVC-c) of omdat ze een zuurstofwerende laag bevatten (PB, PEX en MP -leidingen).

Metaalcorrosie is een gevaar bij verwarmingsinstallaties. Het is daarom van belang dat het zuurstofgehalte in het water tot een absoluut minimum wordt beperkt. Zuurstof is vrijwel altijd in ieder systeem aanwezig aangezien het via allerlei punten kan binnenkomen, zoals koelwatertanks, schroefdraadverbindingen, kleppen en pompen. Voor verwarmingssystemen kan ook een zuurstofremmer worden gebruikt. Raadpleeg de informatie van de producent.

 

Terug naar boven

 

V18.

A18.

Hoe reageren kunststof leidingsystemen voor warm en koud water toepassingen op temperatuurverschillen?

Alle materialen zetten uit bij stijgende temperaturen. Hoewel kunststof leidingen meer uitzetten dan metalen leidingen, leert de praktijk dat het systeemontwerp in de meeste gevallen tegen iedere uitzetting bestand is. In het geval van lange rechte leidingen is mogelijk de installatie van expansieabsorbeerders, bochten, lussen enz. vereist. Dit moet volgens de instructies van de producent plaatsvinden.

Neem met vragen over expansie contact op met de producent van de kunststof leidingen

 

Terug naar boven

 

V19.

A19..

Hoe gedragen kunststof leidingen zich bij temperaturen onder nul?

Er bestaan specifieke polymeren die extra goed bestand zijn tegen extreem lage temperaturen bij blootliggende situaties boven de grond.

De normen voor drinkwater- (NEN-EN1452) of rioleringsbuizen (NEN-EN1401) vereisen een hoge impactresistentie voor standaard kunststof leidingen bij 0°C. Deze vereiste maakt een veilige hantering en installatie mogelijk bij temperaturen enkele graden onder 0°C. Eenmaal op hun plaats onder de grond kunnen deze kunststof leidingsystemen veel lagere temperaturen aan zonder achteruitgang gedurende hun verwachte levensduur.

 

Terug naar boven

 

V20.

A20.

Wat is de betrouwbaarheid van kunststof leidingsystemen vergeleken met systemen van niet Kunststof materialen?

De betrouwbaarheid van kunststof leidingen ten opzichte van niet-kunststof materialen als metaal en beton wordt door niemand betwist. Kunststof leidingen hebben minder verbindingen en zijn flexibel genoeg om bij overmatige belasting of druk te vervormen. Ze zijn daardoor minder gevoelig voor scheuren en breuken, waardoor het aantal lekken en daarmee de bedrijfskosten beperkt blijven.

 

Terug naar boven

 

Gezondheid en veiligheid van kunststof leidingen (5 vragen en antwoorden)

 

V1.

A1.

Wat zijn de kwaliteits-/veiligheidsnormen voor kunststof leidingen?

De eisen voor de toxicologische, biologische en organoleptische aspecten voor materialen in contact met drinkwater , staan vermeld in de Nederlandse Drinkwaterwet . Eisen voor specifieke toepassingen van leidingsystemen staan vermeld in NEN-EN- en ISO-normen, met daarbij een specificatie van de druk en het temperatuurbereik. De relevante normen staan vermeld op de aanduiding op de leidingen en fittingen.

Alle warm en koud water kunststof leidingsystemen zijn voorzien van de ATA goedkeuringen (Attest Toxicologische Aspecten) volgens de Nederlandse Drinkwaterwet.

Raadpleeg voor meer informatie de NEN-1006, of neem contact op met BureauLeiding, informatiebureau kunststof leidingsystemen (www.bureauleiding.nl).

 

Terug naar boven

 

V2.

A2.

Bevatten kunststof leidingen additieven die in het drinkwater terecht kunnen komen?

Net als bij leidingen van andere materialen worden bij de productie van kunststof leidingen verschillende additieven gebruikt naast het basismateriaal van de leiding. Dit kunnen technische hulpstoffen zijn, zoals stabilisatoren en glijmiddelen, esthetische componenten als pigment, of prestatieverhogende hulpstoffen, zoals brandvertragende stoffen of schimmelremmers.

 

Eenmaal in het gerede product verwerkt, worden deze additieven ‘opgesloten’ in de moleculaire matrix van het product. Onder de voorgeschreven gebruiksomstandigheden kunnen ze dus niet lekken tot op een niveau dat een risico voor de gezondheid zou opleveren.

Alle leidingen worden zodanig geproduceerd dat ze binnen hun relevante toepassing voldoen aan de wettelijke vereisten voor de hygiënische prestaties van kunststof leidingen en de Nederlandse wetgeving. De relevante normen staan vermeld in de aanduiding op alle leidingen en fittingen. Op grondstoffen en bijbehorende additieven die bij de productie van kunststof leidingen worden gebruikt, is de REACH-verordening van de EU van toepassing. Deze richtlijn waarborgt een hoge mate van bescherming voor de gezondheid en het milieu tegen de chemische bestanddelen van producten.

 

Terug naar boven

 

V3.

A3.

Worden zware metalen, zoals lood, nog altijd gebruikt als stabilisator in sommige kunststof leidingen?

Tot het jaar 2000 werd in PVC-recepturen veelvuldig gebruikgemaakt van zeer efficiënte en kostengunstige stabilisatoren op basis van de zware metalen cadmium en lood. Bij de recepturen voor andere kunststoffen (de zg. polyolefinen) werd geen gebruik gemaakt van zware metalen.

Nota bene: de PVC-receptuur voor PVC buizen en fittingen bevatte (nagenoeg) geen cadmium. Als stabilisator voor de PVC-receptuur voor PVC buizen is voornamelijk lood gebruikt.

Omdat deze stoffen in de kunststofmatrix werden geïmmobiliseerd (grotendeels op dezelfde manier als in producten van glas met loodkristallen), kwamen ze gedurende de gebruiksduur van de producten op geen enkele manier vrij. Bij uitgebreide risicobeoordelingen van loodadditieven bleek geen risico voor de gebruikers van de producten. Door druk vanuit de samenleving om geen zware metalen te gebruiken, en om potentiële risico’s voor werknemers in de sector te voorkomen, heeft de Europese PVC industrie in 2000 het gebruik van cadmiumstabilisatoren per direct gestaakt en beloofde ze het gebruik van loodstabilisatoren in 2015 te beëindigen. In 2010 was de uitfasering halverwege, en de sector is goed op schema voor volledige uitbanning van loodstabilisatoren in Europa in 2015.

 

Terug naar boven

 

V4.

A4.

Heeft de nieuwe REACH-verordening gevolgen voor de productie van kunststof leidingen?

Producten die zijn gemaakt van materialen die in de EU worden verkocht, vallen onder REACH - de Europese regelgeving voor Registration, Evaluation, Authorisation en Restriction van Chemical substances, die sinds 1 juni 2007 van kracht is. Daar dit voor alle producten geldt, geldt dit ook voor kunststof leidingen.

Het doel van REACH is verbetering van de bescherming van de gezondheid en het milieu door de intrinsieke eigenschappen van chemicaliën beter en eerder te herkennen. De REACH-verordening eist dat elke sector zorgt dat alle stoffen die in hun producten worden verwerkt naar behoren worden getest, geschikt zijn voor het doel en gedurende de gehele levenscyclus van de producten veilig zijn. Chemicaliën die als risicovol in het gebruik worden gezien, moeten worden vervangen door een passend alternatief.

De Europese kunststof leidingindustrie onderschrijft de doelstellingen van REACH en is samen met zusterorganisaties nauw bij deze ontwikkelingen betrokken, onder andere door tijdig informatie over stoffen in producten aan te leveren, en door onderzoeken op te zetten daar waar relevante informatie mocht ontbreken.

 

Terug naar boven

 

V5.

A5.

Wat gebeurt er met kunststof leidingen bij brand?

Bij de meting van gedrag van producten bij brand wordt gekeken naar twee afzonderlijke prestatie-eigenschappen: de reactie bij brand (‘reaction to fire’) en de weerstand bij brand (‘resistance to fire’). Bij de reactie bij brand wordt gekeken in hoeverre het product bijdraagt aan de brandvoortplanting en rookontwikkeling; bij de weerstand tegen brand wordt het vermogen beoordeeld van het product om verspreiding van de brand te voorkomen.

Classificatie brandreactie

In de EU-lidstaten is een gezamenlijk classificatiesysteem ingevoerd, de Europese brandclassificatie van constructie- en bouwelementen op basis van gegevens vanuit brandreactietests (zie NEN-EN 13501-1 voor een definitie van de Euroklassen). Hieruit is een gezamenlijke methode voortgekomen voor het beschrijven en vergelijken van de brandreactie van constructie-elementen, die ook van toepassing is op kunststof leidingen.

Er zijn zeven classificatieniveaus voor brandreacties bepaald – A1, A2, B, C, D, E en F. Een aantal aanvullende criteria biedt informatie over de neiging van een product om rook te produceren (‘smoke’) en brandende druppels of deeltjes (‘droplets’), zoals in onderstaande tabel weergegeven.

 

 

Kunststof materiaal en reactie bij brand

De reactie bij brand van kunststof leidingen is afhankelijk van het soort kunststof. Sommige, zoals PVC-U en PVC-C, kunnen dankzij hun inherente zelfdovende eigenschappen de best haalbare score voor kunststof leidingen volgens deze classificatie bereiken (klasse B). Andere zijn mogelijk ontvlambaar en hebben een andere classificatie. Raadpleeg de informatie van de producent.

Brandwerendheid en brandveiligheid

De brandveiligheidseisen voor kunststof en niet-kunststof leidingen zijn geregeld via landelijke regelgeving die zowel betrekking heeft op de producteigenschappen (reactie bij brand) als op de ontwerp- en installatieaspecten die van invloed zijn op de brandwerende prestaties van het gebouw. 

Wat betreft reactie bij brand gelden er in algemene zin geen specifieke beperkingen voor het gebruik van kunststof leidingsystemen in gebouwen, op voorwaarde dat de systemen volgens de relevante landelijke praktijkcodes en andere specifieke regelgeving zijn geselecteerd, ontworpen en geïnstalleerd. Hiertoe behoort met name de aanwezigheid van brandmanchetten voor doorvoeringen door brandmuren.

Raadpleeg voor meer informatie over brandbescherming de relevante landelijke regelgeving

 

Terug naar boven

 

Duurzaamheid van kunststof leidingen (9 vragen en antwoorden)

 

V1.

A1.

Waarom zouden we leidingen van niet-kunststof materialen als koper, ijzer en beton vervangen door kunststof leidingen?

Naast betrouwbaarheid en minder investerings- en onderhoudskosten is er nu een betrouwbare wetenschappelijke basis voor de beoordeling van de voordelen van de kleinere milieu-voetafdruk van kunststof leidingen.

TEPPFA (The European Plastic Pipes and Fittings Association, een groep van vijftien Europese landelijke verenigingen en elf deelnemende Europese bedrijven) heeft met behulp van twee onafhankelijke onderzoeksinstituten vrijwillig een aantal Environmental Product Declarations (EPD) voor zijn belangrijkste producten ontwikkeld volgens de internationale normen ISO 14025, ISO 14040 en ISO 14044. Hiervoor zijn in opdracht van TEPPFA levenscyclusanalyses (LCA’s) uitgevoerd door het internationaal erkende Vlaams Instituut voor Technologisch Onderzoek (VITO), die vervolgens onafhankelijk zijn gevalideerd door een ander erkend duurzaamheidsadviesbureau, Denkstatt GmbH in Oostenrijk.

Deze wetenschappelijke beoordeling van een reeks milieu-indicatoren heeft aangetoond dat de impact op het milieu van kunststof leidingsystemen gedurende hun gehele levenscyclus, van de wieg tot het graf, in gebouwen en voor druktoepassingen (afvoer en afval, warm en koud water, drinkwatertoevoer) aanzienlijk lager is dan niet-kunststof leidingmaterialen (gietijzer, koper), en dat de milieu-impact van kunststof leidingen bij rioleringen gelijk is aan het niet-kunststof alternatief (beton). De keuze voor kunststof leidingen is dus aantoonbaar de juiste keuze voor de bescherming en het behoud van het milieu.

 

Kijk voor meer informatie over deze resultaten onder ‘Milieu Product Verklaringen’ op de BureauLeiding website.

U vindt u meer informatie in de algemene duurzaamheidsnormen ISO 14040 en ISO 14044.

 

Terug naar boven

 

V2.

A2.

Als we de niet-hernieuwbare fossiele brandstofreserves op aarde willen beschermen, moeten we dan niet minder kunststof producten gaan gebruiken?

Hoewel kunststoffen momenteel hoofdzakelijk van fossiele brandstoffen als olie en gas worden gemaakt, zou ook het gebruik van kunststoffen van andere koolstofbronnen of hernieuwbare biomaterialen (‘biobased’), zoals suikerriet, goed haalbaar zijn.

Zolang er echter nog fossiele brandstoffen als olie voorhanden zijn, zijn dit nog altijd de meest eco-efficiënte basismaterialen voor kunststoffen, die - in tegenstelling tot wat veel mensen denken - slechts zo’n vier procent vertegenwoordigen van ’s werelds verbruik van niet-hernieuwbare fossiele brandstoffen.

Doordat ze tijdens het gebruik tot minder energieverbruik leiden, is uit onderzoek gebleken dat het gebruik van deze kleine hoeveelheid fossiele brandstoffen bij de productie van kunststof producten het totale verbruik van niet-hernieuwbare fossiele brandstoffen zelfs verlaagt door de aanzienlijk hogere energie-efficiency die hiermee wordt bereikt.

Daarenboven wordt er verdere besparing bereikt doordat er bij kunststof leidingen minder lekkage plaatsvindt dan bij systemen van niet-kunststof materialen, en is er dankzij de relatief gladdere binnenoppervlakken van kunststof leidingen minder energie nodig om vloeistoffen rond te pompen.

Het gebruik van kunststoffen leidt daarom tot een totale netto besparing van het wereldwijde verbruik van niet-hernieuwbare brandstoffen. Paradoxaal genoeg zou vermindering van het gebruik van olie voor kunststoffen leiden tot een hoger totaal verbruik van niet-hernieuwbare fossiele brandstoffen in plaats van dit te verlagen.

 

Terug naar boven

 

V3.

A3.

Hoe presteren kunststof leidingen vergeleken met niet-kunststof wat betreft energieverbruik en CO2-voetafdruk bij de productie en in gebruik?

De enige zinvolle manier om de relatieve CO2-voetafdruk (energie-input) tussen materialen met dezelfde functie te vergelijken, is door een volledige levenscyclusanalyse uit te voeren (Life Cycle Assessment - LCA). LCA’s zijn een internationaal gestandaardiseerde methode voor het vergelijken van de belangrijkste duurzaamheidsaspecten van verschillende producten of diensten met dezelfde functie. Hierbij worden systematisch kwantitatieve gegevens verzameld en beoordeeld over de input en output van materialen, energie en afvalstromen die gedurende de gehele levenscyclus met een product samenhangen: de productie van de materialen, de omvorming tot product, het vervoer en de installatie van het product, de levensduur van het product, de recycling en het wegwerken van het product aan het einde van de levenscyclus.

Uit LCA’s waarbij kunststof leidingen werden vergeleken met alternatieve leidingmaterialen is gebleken dat de impact op het milieu van kunststof leidingsystemen gedurende de levenscyclus - van de wieg tot het graf - met name wat betreft de CO2-voetafdruk veel lager is dan van niet-kunststof leidingmaterialen.

Kijk voor meer informatie over deze resultaten onder ‘Milieu Product Verklaringen’ op de BureauLeiding website.

Ook kunt u hierover meer lezen in de algemene duurzaamheidsnormen ISO 14040 en ISO 14044.

 

Terug naar boven

 

V4.

A4.

Hoe kunnen kunststof leidingen goed zijn voor duurzame ontwikkeling (milieu, economie, maatschappij)?

In onze huidige complexe samenleving, waarin aan de behoeften van een groeiende bevolking moet worden voldaan, speelt een efficiënte infrastructuur voor leidingsystemen een belangrijke rol wat betreft gemak, comfort en veiligheid voor de samenleving. De exponentiële groei in het gebruik van kunststof leidingen in nieuwe leidingsystemen en als vervanging van niet-kunststof materialen in oudere leidingsystemen is een duidelijke indicatie van hun economische voordelen. Dit economisch voordeel wordt nu aangevuld door betrouwbaar wetenschappelijk bewijs dat kunststof leidingen in zijn algemeenheid minder impact op het milieu hebben dan de alternatieven. TEPPFA (The European Plastic Pipes and Fittings Association, een groep van vijftien Europese landelijke verenigingen en elf deelnemende Europese bedrijven) heeft met behulp van twee onafhankelijke onderzoeksinstituten vrijwillig een aantal Milieu Product Verklaringen (Environmental Product Declarations, of te wel EPD’s) voor de belangrijkste kunststof leidingproducten ontwikkeld volgens de internationale normen ISO 14025, ISO 14040 en ISO 14044. Hiervoor zijn in opdracht van TEPPFA levenscyclusanalyses (LCA’s) uitgevoerd door het internationaal erkende Vlaams Instituut voor Technologisch Onderzoek (VITO), die vervolgens onafhankelijk zijn gevalideerd door een ander erkend duurzaamheidsadviesbureau, Denkstatt GmbH in Oostenrijk.

Deze wetenschappelijke beoordeling van een reeks indicatoren heeft aangetoond dat de impact op het milieu van kunststof leidingsystemen gedurende hun gehele levenscyclus, van de wieg tot het graf, voor de meeste toepassingen en volgens de meeste milieucriteria lager is dan niet-kunststof leidingmaterialen. De keuze voor kunststof leidingen is dus niet alleen qua functionaliteit, maar nu ook aantoonbaar de juiste keuze voor de bescherming en het behoud van het milieu.

 

Kijk voor meer informatie over deze resultaten onder ‘Milieu Product Verklaringen’ op de BureauLeiding website.

Ook kunt u hierover meer lezen in de algemene duurzaamheidsnormen ISO 14040 en ISO 14044.

 

Terug naar boven

 

V5.

A5.

Waarom is het belangrijk om volledige levenscyclusanalyses (LCA’s) voor producten uit te voeren?

Volledige levenscyclusanalyses (Life Cycle Assessments – LCA’s) zijn een internationaal gestandaardiseerde methode voor het vergelijken van alle duurzaamheidsaspecten van verschillende producten of diensten met dezelfde functie. Hierbij worden systematisch kwantitatieve gegevens verzameld en beoordeeld over de input en output van materialen, energie en afvalstromen die gedurende de gehele levenscyclus met een product samenhangen (‘cradle-to-grave’): de productie van de materialen, de omvorming tot product, het vervoer en de installatie van het product, de levensduur van het product, de recycling en het wegwerken van het product aan het einde van de levenscyclus. LCA’s zijn de enige zinvolle manier om de relatieve impact van alternatieve producten en materialen te vergelijken.

LCA methodes die de gebruiks- en einde levensfase niet meewegen, de zg. cradle-to-gate LCA’s, geven dus een onvolledig beeld, en zouden om die reden niet gebruikt moeten worden om de duurzaamheid van een materiaal of product te toetsen.

 

Terug naar boven

 

V6.

A6.

Hoe kunnen ‘end-of-life’ kunststof leidingen zodanig worden beheerd dat de maatschappij efficiënter met haar grondstoffen omgaat?

Het is een wijdverbreide misvatting dat kunststoffen aan het einde van hun levensduur problemen opleveren. Kunststof leidingen zijn via recycling ofwel zeer goed opnieuw te gebruiken voor nieuwe producten of een belangrijke bron van een calorierijke brandstof die in plaats van olie kan worden gebruikt om energie of warmte op te wekken. De belangrijkste beperking bij het verhogen van het recyclingvolume van kunststof leidingen is het gebrek aan beschikbaarheid gezien hun duurzaamheid en zeer lange verwachte levensduur (in sommige toepassingen meer dan honderd jaar).

De kunststof leidingindustrie speelt een steeds belangrijkere rol bij de duurzame ontwikkeling van de maatschappij door nieuwe leidingen te produceren met een percentage gerecycled materialen en zo gerecyclede kunststoffen uit andere kunststof leidingen en toepassingen te gebruiken.

De leden van BureauLeiding hebben zich, onder andere via hun Europese branchevereniging Teppfa, verbonden aan ambitieuze programma’s om de inzameling en recycling van kunststof leidingafval te stimuleren en in recyclingtechnologieën te investeren, met name voor PVC leidingsystemen die volledig recyclebaar zijn. Voor PVC zijn zij dit commitment aangegaan binnen het programma van VinylPlus (als opvolger van het programma Vinyl2010). Meer informatie vindt u via www.VinylPlus.eu.

VinylPlus is het vrijwillige commitment van de Europese PVC-industrie ten behoeve van een duurzame ontwikkeling van de samenleving. VinylPlus behelst naast projecten om de productie van PVC duurzamer te maken en bepaalde additieven uit te faseren, een ambitieus programma voor het bevorderen van de inzameling en recycling van PVC, waaronder PVC-leidingsystemen. De leidingindustrie heeft in de afgelopen tien jaar veel vooruitgang geboekt. In 2000 stond de recycling van kunststof leidingen in Europa nog in de kinderschoenen, daar waar dit in Nederland al in 1992 was gestart. In 2010 werden reeds 25.000 ton kunststof leidingen gerecycled en werden 50.000 ton PVC-recyclaat in leidingen verwerkt. De kunststof leidingindustrie heeft toegezegd deze laatste waarde in 2020 verder te verhogen naar 120.000 ton PVC-recyclaat, waarbij vijftig procent bestaat uit PVC vanuit andere end-of-life producten (vnl. PVC raamprofielen).

 

Terug naar boven

 

V7.

A7.

Zijn kunststof leidingen recyclebaar?

Ja, alle kunststof leidingafval van bouwlocaties kan ofwel opnieuw worden gebruikt voor nieuwe producten of is een belangrijke bron van een calorierijke brandstof die in plaats van olie kan worden gebruikt om energie of warmte op te wekken. De meeste thermoplastische leidingen (PVC-C, PVC-U, PEX,PB, PP-R, PE-RT) zijn in alle fases van hun levensduur recyclebaar. De belangrijke bron van recyclaat zijn kunststof leidingen voor ondergrondse afvoersystemen.

In Europa zijn systemen opgezet voor de terugwinning van kunststofafval voor de recycling van kunststof leidingsystemen.

Het eerste en oudste Europese inzamelsysteem voor kunststof leidingafval is het Nederlandse Buizen Inzamel Systeem BIS, dat door BureauLeiding (informatiebureau kunststof leidingsystemen) gefaciliteerd wordt. Meer informatie hierover vindt u op www.bureauleiding.nl/BIS.

 

In 2000 heeft TEPPFA (The European Plastic Pipes and Fittings Association) zich aangesloten bij Vinyl2010, de vrijwillige verbintenis van de Europese PVC-industrie aan een duurzamere samenleving, mede door in te zetten op een forse toename van PVC recycling. Voortbouwend op het succes en de mijlpalen van Vinyl 2010 heeft TEPPFA zich vervolgens opnieuw verbonden aan VinylPlus, het nieuwe programma voor duurzame ontwikkeling met ambitieuze recyclingdoelstellingen voor 2020. De deelnemende leden van BureauLeiding streven naar de voortdurende ontwikkeling van het recyclingpercentage van PVC-leidingen.

Kijk voor meer informatie over de verbintenis aan recycling op de website van VinylPlus: www.vinylplus.eu.

 

Terug naar boven

 

V8.

A8.

Wat is TEPPFA?

TEPPFA is The European Plastic Pipes and Fittings Association, een groep van vijftien Europese landelijke verenigingen, waaronder BureauLeiding, en elf deelnemende Europese bedrijven. Alle leden van Teppfa gezamenlijk hebben 40.000 werknemers en produceren jaarlijks drie miljoen ton kunststof leidingen, wat een jaarlijkse omzet vertegenwoordigt van twaalf miljard euro. TEPPFA is namens haar leden actief betrokken bij wet- en regelgeving vanuit de EU en zet zich daarnaast in voor de promotie van kunststof leidingsystemen voor alle toepassingen.

 

Terug naar boven

 

V9.

A9.

Waar kan ik terecht voor meer deskundige informatie over kunststof leidingen?

·

BureauLeiding – Informatiebureau Kunststof Leidingsystemen, www.bureauleiding.nl


·

Teppfa, The European Plastic Pipes and Fittings Association, www.teppfa.eu

 

Terug naar boven